Neposredno pred smrt, bivši kapetan JAT-a i član Udruženja Adligat Mladen Milićević, ostavio je javnosti životno svjedočenje o događajima iz šezdesetih godina prošlog vijeka, koji bi mogli da rasvijetle dio manje poznate istorije odnosa Jugoslavije i Indonezije.
Kako prenosi Telegraf, Milićević je za digitalnu arhivu Udruženja Adligat ispričao da je 1961. godine učestvovao u tajnoj vojnoj misiji tokom koje je, zajedno sa još dvojicom jugoslovenskih instruktora, obučavao pripadnike indonežanskih specijalnih jedinica.
Prema njegovom svjedočenju, misija je pokrenuta nakon zahtjeva tadašnjeg predsednika Indonezije Sukarna, a cilj je bio obuka komandosa za sukob sa holandskim snagama na području Zapadne Papue.
Milićević je naveo da je obuka trajala oko godinu i po dana i da je tokom tog perioda obučeno približno 700 indonežanskih vojnika. Nakon toga, kako se tvrdi u njegovom svjedočenju, izvedena je vojna operacija tokom koje su indonežanske snage preuzele poslednju holandsku teritoriju u Aziji.
Predsednik Adligata i putopisac Viktor Lazić izjavio je da ovo svjedočenje predstavlja zanimljiv istorijski prikaz događaja koji su decenijama bili slabo poznati javnosti. On je naveo da je zvanična politika tadašnje Jugoslavije bila drugačija, jer je Josip Broz Tito javno zagovarao mirno rešavanje sukoba, dok je, prema Milićevićevim tvrdnjama, iza scene pružena pomoć Indoneziji.
„Tito je, kako je to Milićević slikovito opisao, dao migavac da skreće ulijevo, a skrenuo je desno“, rekao je Lazić, prenosi Telegraf.
Tokom boravka u Indoneziji, Milićević je, prema navodima Adligata, proveo više mjeseci u zahtjevnim uslovima javanske džungle, gdje je učestvovao u obuci specijalnih jedinica. Za potrebe arhive ispričao je detalje o pripremama, dolasku u zemlju i svakodnevnom životu tokom tajne misije.
Iz Udruženja Adligat istakli su da je cilj ovakvih snimanja očuvanje ličnih svjedočenja značajnih ljudi, navodeći da „živa riječ ima status žive knjige“. Snimci razgovora i fotografije Mladenа Milićevića biće dio njihove digitalne arhive.
Milićević je tokom života ostao povezan sa Indonezijom, gdje je, prema navodima Adligata, bio veoma cijenjen. Više od pola vijeka bio je počasni gost na događajima Ambasade Indonezije u Beogradu, a prilikom odlaska iz te zemlje ispratio ga je, kako se navodi, tadašnji načelnik indonežanskog generalštaba.
Rođen u selu Donja Konjuša kod Prokuplja, Milićević je ostao upamćen i po neobičnim životnim pričama. Kako je ispričao Viktor Lazić, mještani su svojevremeno sa nevjericom gledali kada bi se na godišnji odmor vraćao padobranom, slijećući direktno u blizini porodične kuće.
Mladen Milićević preminuo je 25. juna 2026. godine, a njegovo svjedočenje ostalo je zabilježeno kao dio arhivske građe koja bi mogla da doprinese daljem istraživanju manje poznatih epizoda iz vremena Hladnog rata.
Izvori: Telegraf, Udruženje za kulturu, umetnost i međunarodnu saradnju Adligat
